Vừa qua, ngày 18/11/2025, Phân hiệu Trường Đại học Thủy lợi đã tổ chức hội thảo khoa học “Nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của lún mặt đất đến ngập úng tại các khu vực điển hình làm cơ sở cho quy hoạch chống ngập, phát triển kinh tế – xã hội tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh và các đô thị Đồng bằng sông Cửu Long” thuộc đề tài khoa học và công nghệ cấp Nhà nước mã số ĐTĐL.CN-62/23, “Nghiên cứu lún mặt đất phục vụ chống ngập khu vực Thành phố Hồ Chí Minh và các đô thị Đồng bằng sông Cửu Long”, do PGS.TS Nguyễn Hữu Huế làm chủ nhiệm.
Chương trình thu hút sự tham dự của các nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu và chuyên gia đến từ nhiều lĩnh vực như địa kỹ thuật, thủy văn, tài nguyên nước và quy hoạch đô thị. Sự quan tâm đông đảo thể hiện tính cấp thiết của vấn đề lún mặt đất — một trong những thách thức lớn đối với phát triển bền vững của các đô thị Nam Bộ hiện nay.
Mở đầu hội thảo, nhóm nghiên cứu trình bày cơ sở lý luận, phương pháp tiếp cận và những kết quả bước đầu trong quá trình triển khai đề tài. Các nội dung báo cáo tập trung làm sáng tỏ:
-
hiện trạng lún mặt đất tại TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Cà Mau và một số khu vực ĐBSCL;
-
các yếu tố chi phối lún, đặc biệt là khai thác nước ngầm và đặc trưng địa chất – địa tầng;
-
nền tảng dữ liệu phục vụ mô phỏng mức độ lún – ngập tại các đô thị điển hình;
-
yêu cầu tích hợp kết quả nghiên cứu vào công tác quy hoạch thoát nước, hạ tầng và phát triển đô thị.
Những kết quả này là tiền đề quan trọng để đánh giá ảnh hưởng của lún đến ngập úng đô thị — vấn đề ngày càng nghiêm trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nước biển dâng và đô thị hóa nhanh.
Trong khuôn khổ chương trình hội thảo theo tài liệu Chương trình hội thảo ĐT62.23, sáu báo cáo khoa học chuyên sâu đã được trình bày, phản ánh toàn diện các hợp phần nghiên cứu cốt lõi của đề tài. Nội dung cụ thể gồm:
-
Báo cáo 1 – Tổng quan đề tài và tiến độ triển khai do PGS.TS Nguyễn Hữu Huế trình bày mục tiêu, phạm vi, phương pháp nghiên cứu và những kết quả bước đầu của đề tài, đồng thời định hướng các nhiệm vụ cần tiếp tục thực hiện trong giai đoạn tới.
-
Báo cáo 2 – Ứng dụng mô hình RockWorks xây dựng cấu trúc nền 3D cho TP Hồ Chí Minh và các đô thị ĐBSCL được PGS.TS Trần Đăng An giới thiệu mô hình cấu trúc địa chất 3D được xây dựng bằng phần mềm RockWorks – công cụ trọng yếu trong phân tích đặc trưng nền đất và mô phỏng lún theo không gian.
- Báo cáo 3 – Tác động khai thác nước ngầm đến sụt lún đất tại khu vực Kiên Giang: Minh chứng từ dữ liệu quan trắc qua phần trình bày của NCS. ThS Nguyễn Thái Sơn phân tích dữ liệu quan trắc dài hạn, đưa ra bằng chứng khoa học về mối liên hệ giữa khai thác nước ngầm và tốc độ lún bề mặt tại khu vực Kiên Giang.
-
Báo cáo 4 – Khảo sát, đo lường lún mặt đất bằng kỹ thuật giao thoa radar (InSAR) do PGS.TS Trần Kim Châu trình bày việc ứng dụng công nghệ radar giao thoa vệ tinh (InSAR) để giám sát biến dạng mặt đất với độ chính xác cao, đặc biệt phù hợp đối với các đô thị rộng.
-
Báo cáo 5 – Một số kết quả tính toán lún mặt đất tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, TP Cần Thơ và TP Cà Mau do PGS.TS Trần Thế Việt đưa ra các kết quả mô phỏng lún theo thời gian, nhận diện xu thế lún và phân vùng nguy cơ tại ba đô thị trọng điểm của khu vực Nam Bộ.
-
Báo cáo 6 – Đánh giá ảnh hưởng của lún đến ngập lụt các đô thị (TP HCM, Cà Mau, Cần Thơ) được PGS.TS Triệu Ánh Ngọc phân tích tác động tổng hợp của lún đất đến tình trạng ngập úng, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc tích hợp dữ liệu lún vào mô hình dự báo và quy hoạch chống ngập trong tương lai.
PGS.TS Triệu Ánh Ngọc trình bày tham luận về Đánh giá ảnh hưởng của lún đến ngập lụt các đô thị (TP HCM, Cà Mau, Cần Thơ)
Chuỗi báo cáo cho thấy cách tiếp cận nghiên cứu mang tính hệ thống, kết hợp giữa phân tích địa chất – địa kỹ thuật, khai thác dữ liệu quan trắc, ứng dụng mô hình số, và công nghệ viễn thám để đánh giá toàn diện lún mặt đất và tác động đến ngập úng đô thị. Những kết quả bước đầu đã góp phần quan trọng vào việc hình thành cơ sở khoa học phục vụ hoạch định quy hoạch chống ngập, phát triển hạ tầng đô thị và quản lý tài nguyên nước tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.
Hội thảo khoa học ĐTĐL.CN-62/23 có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học và dữ liệu thực chứng phục vụ nghiên cứu lún mặt đất, đồng thời đánh giá toàn diện tác động của lún đến tình trạng ngập úng trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp. Những kết quả bước đầu của đề tài góp phần hỗ trợ các cơ quan quản lý trong hoạch định chính sách chống ngập, quản lý khai thác nước ngầm và phát triển hạ tầng đô thị, cũng như tăng cường sự kết nối giữa đội ngũ nhà khoa học với các địa phương. Bên cạnh đó, các kết quả và ý kiến tại hội thảo sẽ được tổng hợp phục vụ báo cáo cuối kỳ của đề tài, làm nền tảng xây dựng các giải pháp chiến lược nhằm giảm thiểu ngập úng, bảo đảm an toàn đô thị và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững tại khu vực Nam Bộ.
Hội thảo đã diễn ra thành công, cung cấp nhiều góc nhìn khoa học sâu sắc và tạo diễn đàn trao đổi học thuật chất lượng giữa các nhà nghiên cứu. Những kết quả và ý kiến thu nhận được sẽ tiếp tục được nhóm nghiên cứu chắt lọc, hoàn thiện và tích hợp vào đề tài, đóng góp thiết thực cho công tác quản lý đô thị và quy hoạch chống ngập trong thời gian tới.
Một số hình ảnh tại Hội thảo:
